BİR İŞ NASIL DOĞUYOR? · SÜREÇ REHBERLERİ
Bir prototip, bitmiş ürünün daha küçük bir kopyası olmak zorunda değildir. Bazen birkaç ekran arasındaki akışı, bazen kutunun açılmasını, bazen de bir baskılı parçanın gerçek boyutunu incelemek için hazırlanır. Önce hangi soruya cevap arandığını belirlemek, doğru deneme biçimini seçmeyi kolaylaştırır.
Görsel deneme ile çalışan deneme aynı değildir
Görünüm
Yüzey veya ekran nasıl görünüyor?
Akış
Kişi görevini hangi adımlarla tamamlıyor?
Fiziksel kullanım
Parça açılıyor, tutuluyor veya yerleşiyor mu?
Teknik kontrol
Üretim ve teslim gereksinimleri ayrıca karşılanıyor mu?
Prototipten öğrenmek istediğinizi belirlemek
“Bir prototip yapalım” tek başına yeterli bir görev değildir. Kullanıcı bir bilgiyi bulabiliyor mu, kutu beklenen biçimde açılıyor mu, yoksa basılı materyal elde tutulduğunda okunuyor mu? Bir denemede önce tek bir ana soruya odaklanın.
Bu sorunun karşısına gözlenebilir bir görev yazın. Örneğin web sitesi için “hizmet kapsamını bulup teklif talebine ilerlemek” bir başlangıç olabilir. Prototipin amacı, projenin ihtiyacına göre değişir; her çalışma için aynı yöntem gerekli değildir.
Dijital, fiziksel ve görsel denemeyi ayırmak
Tıklanabilir ekranlar bir akışı inceleyebilir. Kâğıt maket boyut ve açılma ilişkisini gösterebilir. Görsel bir yerleştirme ise tasarımın yüzeydeki görünümünü anlatabilir. Bu denemeler farklı sorulara cevap verir.
Bir kutu görselini fotoğraf üzerine yerleştirmek, gerçek malzemenin dayanımını veya kapanma davranışını doğrulamaz. Benzer şekilde tıklanabilir bir ekran, çalışan bir sistemin bütün davranışlarını göstermez. Denemenin hangi kararı kapsadığını açıkça belirtin.
Ayrıntı seviyesini soruya göre seçmek
Bilgi sırasını tartışmak için basit kutular ve gerçek metin yeterli olabilir. Fotoğrafın ürün bilgisini taşıyıp taşımadığını incelemek içinse uygun görsel gerekir. Daha ayrıntılı görünüm, her zaman daha çok soruya cevap veren prototip anlamına gelmez.
Geçici metin, temsilî renk veya örnek ürün kullanıldıysa bunları işaretleyin. Bir taslağın bitmiş görünmesi, içindeki bütün içeriklerin ve teknik ayrıntıların onaylandığı anlamına gelmemelidir. Değerlendiren kişi neyin değişebilir olduğunu bilsin.
Denemeyi yönlendirmeyen bir görevle başlatmak
Bir kişiye “şu düğmeye bas” demek düğmeyi bulup bulamadığını anlamayı zorlaştırır. Bunun yerine yapmak istediği işi tarif edin ve izlediği yolu gözleyin. Dijital denemede “teklif iste” gibi görevler, seçilecek kontrolü baştan söylemeden verilebilir.
Fiziksel denemede de kullanım koşulunu açıklayın: ürünü açmak, bilgiyi bulmak veya parçayı yerine yerleştirmek gibi. Katılımcıyı bir hataya düşürmek için belirsiz bir görev vermeyin. Ama yardım ettiğiniz anları not edin; yardım olmadan gerçekleşen davranışla karıştırmayın.
Beğeni yorumundan davranış kaydına geçmek
Kişinin ne yaptığını, nerede durduğunu ve hangi bilgiyi yanlış anladığını kaydedin. “Güzel buldu” bir görüş olabilir; gerekli alanı bulamaması ise farklı bir bulgudur. Yorumları gözlenen davranıştan ayrı tutun.
Küçük bir denemenin sonuçlarını bütün hedef kitleyi temsil eden kesin oranlar gibi sunmayın. Buradaki amaç belirli sorunları fark etmek ve yeni sorular üretmektir. Sorunun içerikten, düzenden veya prototipin eksikliğinden kaynaklanabileceğini birlikte değerlendirin.
Denemeden sonra neyin değişeceğini yazmak
Her bulgu için bir karar oluşturun: metni açıklamak, bilgi konumunu değiştirmek, ölçüyü yeniden denemek veya ek bir kontrol yapmak. Kararın dayanağını ve sonraki denemede bakılacak noktayı kaydedin.
Üretime geçişte ayrıca teknik uygunluk gerekir. Bir maketin anlaşılır bulunması, baskı veya üretim dosyasının doğru hazırlandığını kanıtlamaz. Prototipten öğrenilenlerle teslim kontrolünü ayrı adımlar halinde ele almak, her denemenin sınırını anlaşılır tutar.
UYGULAMA ATÖLYESİ · KURGU SENARYO
Bir teklif formunu bütün siteyi kurmadan denemek
Kurgu senaryo: yeni hizmet sitesi için uzun bir teklif formu planlanıyor. Alanlar tasarım ekibine anlaşılır geliyor ama ziyaretçinin “proje türü” seçeneklerini nasıl yorumlayacağı bilinmiyor.
Önce yalnızca hizmet seçimi ve ihtiyaç açıklamasını içeren basit bir deneme hazırlanıyor. Katılımcıya düğmenin nerede olduğu söylenmeden kendi ihtiyacına uygun talep oluşturması isteniyor. Gözlemde seçtiği alan, tereddüt ettiği söz ve eksik bulduğu bilgi kaydediliyor. Bu küçük deneme bütün sitenin başarısını kanıtlamıyor; bir sonraki düzenlemeye gerekçe sağlıyor.
Soru
Başlangıç: Siteyi beğenirler mi?
Çalışma kararı: İhtiyacına uygun seçeneği bulabilir mi?
Deneme
Başlangıç: Tamamlanmış bütün site
Çalışma kararı: Soruyu sınayan küçük akış
Gözlem
Başlangıç: Beğendi dedi
Çalışma kararı: Seçim, tereddüt ve eksik bilgi
Kendi projenizde deneyin
Tek bir varsayım seçin ve onu sınamak için gereken en küçük ekran veya fiziksel örneği tarif edin. Sonuçtan çıkaramayacağınız iddiayı da yazın.
Kendi projenizin kapsamını birlikte belirlemek için projenizi bize anlatın.